Isparta ARGE_İl Projeler ve Koordinasyon Ekibi

* MEB'DE TKY UYGULAMALARI

TKY Nedir?

TKY; Her faaliyeti, bir süreç olarak ele alan yönetim felsefesidir

Milli Eğitim Bakanlığında Toplam Kalite Sürecinin 1990’lı yıllara dayanan bir geçmişi vardır.

1990 yılında uygulamaya giren Milli Eğitimi Geliştirme Projesinde belirlenen hedeflerden biride; “Milli Eğitim sistemindeki yöneticilerin; yönetim ve işletmecilik bilgi ve becerilerini artırarak sistemin bilgili, becerili, kaliteli yöneticilere sahip olması ” idi. Bu hedefe ulaşmak için; Milli Eğitim Bakanlığı merkez ve taşra teşkilatı yönetimini sürekli değerlendirerek geliştirmek, Bilgili ve kaliteli yöneticilere sahip olma konusunda hedeflenen çalışmaları yürütmek, böylece eğitim sisteminde etkinliği, verimliliği ve dolayısıyla kaliteyi yükseltme çalışmalarını yürütmek amacıyla Yönetimi Değerlendirme ve Geliştirme Dairesi (YÖDGED) 1994 yılında kurulmuş ve 2000 tarihinde Personel Genel Müdürlüğüne bağlanmıştır.

AMACI ; Çağdaş yönetim yaklaşımlarını dikkate alarak; MEB Merkez ve Taşra Teşkilatı yönetiminde etkinlik ve verimliliği sağlamak, kaliteyi artırmak için yöneticilere yönelik inceleme, araştırma, danışmanlık ve eğitim hizmeti vermek, yönetimi değerlendirerek, geliştirme faaliyetlerini sürekli kılmaktır.

YÖDGED, bu çerçevede Eğitim sisteminin TKY yaklaşımı ile yönetilmesine ilişkin gerekli eğitim ve uygulamaya yönelik projelendirme faaliyetlerini koordine etmektedir.

Milli Eğitim Bakanlığı merkez ve taşra teşkilatı ile bağlı okul ve kurumlarda yürütülen faaliyetlerin “Toplam Kalite Yönetimi” anlayışıyla gerçekleştirilmesine ilişkin esas ve usulleri düzenlemek amacıyla TKY Uygulama Yönergesi ve Uygulama Projesi” hazırlanmış ve Müdürler Kurulu’nda görüşülerek kabul edilmiştir. 19.Ekim 1999 tarih ve 401 sayılı Makam onayı ile yürürlüğe konulan Yönerge, Kasım 1999 tarih ve 2506 sayılı Tebliğler Dergisinde de yayımlanmıştır.

AMAÇ ;

Millî Eğitim Bakanlığı merkez ve taşra teşkilatında;

· Çağın getirdiği değişim ve gelişmelerin doğru algılanıp değerlendirilmesini,

· Sürekli eğitimle çalışanların niteliklerinin yükseltilmesini,

· Hizmet sunumundaki kaliteyi artırarak hizmetten yararlananların memnuniyetinin artırılmasını,

· Karar alma sürecinde tam katılımın gerçekleştirilmesini,

· Verilerle yönetim anlayışının hakim kılınmasını sağlamaktır.

Bakanlığımız 25 Kasım 1999 tarihinde Türkiye Kalite Derneği (KalDer) ile; İyi Niyet Bildirgesi imzalanmış ve KalDer ‘in ‘ Ulusal Kalite Hareketi’ne katılarak ‘ kalite’ bilincinin ülke geneline yayılmasını hedeflemiştir.

Bakanlığımızda TKY Uygulamaları, EFQM (Avrupa Kalite Yönetimi Vakfı Mükemmellik Modeli esas alınarak yürütülmektedir. KalDer desteği sağlanarak Mükemmellik Modeli konusunda başta birim amirleri olmak üzere 1999- Kasım 2000 tarihleri arasında Bakanlık Merkez teşkilatında 2177 personel TKY, 996 personelde EFQM Mükemmellik Modeli konusunda eğitim almışlardır 31 Aralık 2000 tarihi itibariyle Bakanlığımız birimlerinin çoğunluğu Mükemmellik Modeline göre öz değerlendirmelerini tamamlamış ve ortaya çıkan iyileştirmeye açık alanlar için iyileştirme planları yapma aşamasına gelmişlerdir. Diğer birimlerde öz değerlendirme çalışmaları devam etmektedir.

Kasım 2000 tarihinde KALDER Eğitimde Toplam Kalite Yönetimi Uzmanlık Grubu ve MEB Temsilcilerinin katıldığı bir komisyon çalışası ile EFQM Mükemmellik Modeli esas alınarak EFQM MÜKEMMELLİK MODELİ 2000 EĞİTİM KURUMLARI KILAVUZU hazırlanmıştır.

TKY uygulamalarında hedef okulda/sınıfta kaliteyi artırmaktır. Bu sebeple Bakanlığımıza bağlı okul/kurumların biran önce TKY anlayışı ile yönetilir hale gelmesi gerekmekteydi. Yönerge eki Projede;

TKY uygulamalarının taşraya yaygınlaştırılmasının okul/kurumların bağlı olduğu birimlerce yapılacağı belirtilmişti.

Buna istinaden 2001 yılında TKY uygulamalarının taşra teşkilatına yaygınlaştırılması çalışmaları kapsamında bir proje hazırlanmıştır. Proje çerçevesinde tüm illerde ve okullarda TKY anlayışının yaygınlaştırılması hedeflenmiştir.

Taşra Teşkilatı TKY uygulamaları Şubat 2002 tarih ve 2533 sayılı Tebliğler Dergisinde Yayımlanan “MEB Taşra Teşkilatı TKY Uygulama Projesi” ile başlatılmıştır.

Bakanlığımızda yürütülen TKY çalışmaları düzenli olarak izlenmekte ve değerlendirilmektedir. Bu değerlendirme çalışmalarında TKY uygulamalarının önündeki engeller belirlenmeye çalışılarak bu engelleri ortadan kaldıracak yeni strateji ve uygulamalar geliştirilmeye çalışılmaktadır.

Bu gün gelinen noktada; iyi uygulamaları Bakanlık düzeyinde belirleme, tanıma ve takdir etme ihtiyacı doğmuştur. Bu amaçla hazırlanan “MEB TKY Uygulamaları Ödül Yönergesi” 03 Ocak 2005 tarih ve 2706 sayılı Makam onayı ile yürürlüğe girmiştir.

Bu Yönergenin amacı, MEB’e bağlı okul ve kurumlarda toplam kalite yönetimi uygulamalarında emsallerine göre üstün başarı gösteren okul/kurum ve ekiplerin ödüllendirilmesine ilişkin esas ve usulleri düzenlemektir.

Böylelikle kalite çalışmalarının izlenmesi ve değerlendirilmesinde farklı bir aşamaya gelinmiştir.

Artık taşra teşkilatında ve okul kurumlarımızda da yönetim anlayışı hızla değişmekte ve TKY anlayışı ile yönetime geçiş her geçen gün ihtiyaç haline gelmektedir.

Toplam Kalite Yönetiminin Uygulamalarında Kurumlar Hedefler Belirlemelidir

Kurumlarda belirli bir seviyeyi tutturmak değil, seviye ne olursa olsun, sürekli ve hızlı bir şekilde daha iyisine ulaşmak, sürekli gelişmek ve iyileştirmek esas alınmalıdır.

Bütün çalışanların en üst yöneticiden, en alttakine kadar, geleceğe dönük olarak stratejik hedefleri ve vizyonu olmalıdır. Kurumun ortak kalite kültürü oluşturulmalıdır.

Toplam Kalite Yönetiminin gereğini sağlama ve örgütün geleceğe dönük hedeflerini gerçekleştirme adına; Bütün çalışanlarının problem çözmede, öneri geliştirmede ve karar almada tam katılımı sağlanmalıdır. Üst yönetimin liderliğinde takım ruhu oluşturmalı ve işler takım halinde yapılmalıdır.

Toplam kalite yönetiminde “işin ilk seferinde doğru yapılması ve hata ortaya çıkmadan önce önlem alınması (proaktif yaklaşım)” esas alınır.

Toplam Kalite Yönetimini gerçekleştirecek ve yaşatacak organizasyon bilgi temelli bir organizasyondur. Bilgi organizasyonlarında kararlar ve faaliyetler somut bulgulara dayandırılmalıdır. Hedefler ve verilerle yönetilmelidir. Ölçülemeyen şey yönetilemez ve geliştirilemez.

Toplam Kalite Yönetimini uygulayan kurumda; her faaliyet süreç olarak ele alınır ve Süreçlerden geri bildirim yoluyla elde edilen bilgilerin ANALİZİ yapılır, çıkan tablodan TASARIM için çıkarımda bulunulur, bu tasarımda hedefler ortaya konur, ölçme araçları geliştirilir ve bütün bunların alternatifleri üzerinde durulur. Geliştirme aşamasına gelindiğinde yeni süreç tercihi yapılmıştır, araçlar belirlenmiştir. Tercih edilen süreç UYGULAMA aşamasına konulur. Uygulama sonuçları tekrar geliştirilecek şekilde analize tabi tutulur ve süreç geliştirme döngüsü (PUKÖ) anlayışı uygulanır.

Toplam kaliteyi gerçekleştirebilmek için önce insan, yani bireyin kalitesinin yükseltilmesi gerekir. Öğrenen örgüt öğrenen organizasyon olabilmek için sürekli eğitim esas alınmalıdır.

Hiç şüphesiz ki; Toplam Kalite Yönetimi çağdaş bir yönetim anlayışıdır. Bu felsefeyi benimseyen yönetimler, kurum ve kuruluşlar, hedef ve amaçlarına ulaşmada nerede olduklarını, zayıf ve güçlü yanlarının neler olduğunu, hitap ettikleri kitlelerce nasıl algılandıklarını bilirler. Yine bu kurum ve kuruluşlar uyguladıkları yönetim felsefesinin, ne kadar başarılı olduğunu ve geliştirmeleri ve iyileştirmeleri gereken alanlarının neler olduğunun tespit edilmesini ve tespit edilen bu alanlara göre tekrar yapılanmak isterler. Bunun için kurum ve kuruluşların yukarda belirtilen hususları gerçekleştirebilmek için bir uygulama modeline ihtiyacı vardır. Toplam Kalite Yönetiminin uygulama modellerinden biri olan “EFQM Mükemmellik Modeli” kurum ve kuruluşların bu özdeğerlendirme gereksinmelerini karşılayacak bir değerlendirme aracıdır. EFQM Mükemmellik modeli Toplam Kalite Yönetim felsefesinin hayata geçirildiğinin bir değerlendirme aracıdır.